Bệnh tiểu đường loại 2 hay Tiểu đường tuýp 2 (T2D) là một bệnh mãn tính, tiến triển, đặc trưng bởi tình trạng cơ thể không sử dụng insulin đúng cách, một hormone thiết yếu để điều hòa lượng đường trong máu. Trong tình trạng chuyển hóa này, các tế bào trở nên kháng insulin,thúc đẩy tuyến tụy sản xuất nhiều hormone hơn để bù trừ. Theo thời gian, cơ chế bù trừ này bị suy yếu, dẫn đến tình trạng tăng đường huyết dai dẳng. Lượng đường trong máu tăng cao kéo dài dẫn đến các biến chứng toàn thân, bao gồm:bệnh tim mạch, bệnh thần kinh,bệnh thận mãn tínhvà suy giảm thị lực
Thừa cân và béo phì
Béo phì là yếu tố dẫn đến ảnh hưởng nhất. Béo phì là 1 nguyên nhân dẫn đến tình trạng rối loạn chuyển hóa và kháng insulin. Béo phì ở trẻ em cũng đang gia tăng và đặt ra mối lo ngại ngày càng tăng. Hiện nay, béo phì ảnh hưởng đến gần 20% trẻ em và thanh thiếu niên, một xu hướng làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường và các bệnh mãn tính liên quan trong tương lai.
Lối sống ít vận động
Tình trạng thiếu hoạt động thể chất ngày càng tăng. Mặc dù có nghiên cứu cho thấy tập thể dục vừa phải giúp cải thiện kiểm soát đường huyết và giảm tình trạng kháng insulin, theo nghiên cứu trên thế giới 1 người cần tập thể dục 150 phút với cường độ vừa phải mỗi tuần. Lịch tập thể dục được chia ra đều đặn cho mỗi ngày, không nên chỉ tập vào 1 hoặc 2 ngày cuối tuần để đạt được con số này.
Thói quen ăn uống, Thực phẩm siêu chế biến
Chế độ ăn uống hằng ngày cũng đang làm tăng nguy cơ mắc bệnh T2D. Theo nghiên cứu việc tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến và đồ uống có đường rất phổ biến, trong khi lượng tiêu thụ thực phẩm nguyên chất giàu chất xơ vẫn bị hạn chế .Sự mất cân bằng dinh dưỡng này đặc biệt có hại ở những nơi có thu nhập thấp, nơi khả năng tiếp cận các lựa chọn thực phẩm tươi ngon, lành mạnh còn hạn chế. Nghiên cứu đã liên tục chỉ ra rằng chế độ ăn nhiều calo, nghèo dinh dưỡng này là một yếu tố góp phần đáng kể vào sự phát triển của tình trạng kháng insulin và tiến triển thành bệnh tiểu đường tuýp 2
Nhân khẩu học, Di truyền học
Tỷ lệ mắc T2D phân bố không đồng đều giữa các nhóm nhân khẩu học và cũng có yếu tố di truyền. Khả năng mắc T2D tăng theo tuổi tác và bệnh phổ biến hơn ở những người có tiền sử gia đình mắc bệnh tiểu đường.
Các yếu tố xã hội quyết định sức khỏe, khả năng tiếp cận chăm sóc sức khỏe
Bên cạnh hành vi cá nhân và các yếu tố rủi ro sinh học, cấu trúc của hệ thống chăm sóc sức khỏe và an sinh xã hội cũng góp phần gây ra. Chi tiêu y tế dẫn đến tình trạng thiếu sự tiếp cận đáng tin cậy với các dịch vụ chăm sóc phòng ngừa, tư vấn dinh dưỡng, giáo dục về bệnh tiểu đường và quản lý bệnh liên tục. Gánh nặng kinh tế cũng góp phần đáng lo ngại về tình trạng này.
Môi trường xây dựng
Nghiên cứu đã chứng minh rằng các yếu tố môi trường và thiết kế khu dân cư dày đặc đã ngày càng làm gia tăng tỷ lệ người mắc bệnh tiểu đường tuýp 2, do thiếu các hoạt động thể chất thiếu vỉa hè, làn đường dành cho xe đạp hoặc không gian xanh an toàn. Thiết kế này hạn chế cơ hội vận động thường xuyên, vốn rất cần thiết để duy trì sức khỏe trao đổi chất. Ngoài ra, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy các chất ô nhiễm môi trường, bao gồm cả các hạt vật chất lơ lửng trong không khí, có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, đặc biệt là ở các thành phố lớn có chất lượng không khí kém.
Làm thế nào để ngăn chặn
Tuy nhiên, xu hướng này không phải là không thể đảo ngược. Các biện pháp can thiệp dựa trên bằng chứng, bao gồm thay đổi lối sống, sàng lọc sớm, các chương trình phòng ngừa dựa vào cộng đồng và cải cách chính sách nhắm vào hệ thống thực phẩm và quy hoạch đô thị, cung cấp những công cụ mạnh mẽ để giảm số ca mắc mới và cải thiện kết quả điều trị cho những người đã bị ảnh hưởng. Để thành công, các biện pháp can thiệp này phải dễ tiếp cận, công bằng và được hỗ trợ bởi những thay đổi mang tính hệ thống nhằm giải quyết nguyên nhân gốc rễ của bệnh tiểu đường, chứ không chỉ là các triệu chứng.
Nguồn : patientcareonline